Waarom worden triggers gebruikt?
Bij exposuretherapie leer je stap voor stap omgaan met situaties, prikkels of herinneringen die angst, spanning of herbelevingen oproepen. Deze prikkels noemen we triggers. Triggers kunnen bijvoorbeeld te maken hebben met bepaalde lichaamshoudingen, objecten, geluiden of kenmerken van andere mensen.
Het doel van exposure is niet om je te overweldigen, maar om je te helpen merken dat je veilig bent in het hier en nu. Door triggers op een gecontroleerde en veilige manier toe te laten, kan de angst afnemen. Dit gebeurt altijd in overleg met jou en in een tempo dat bij jou past.
Omdat 75% van onze cliënten PTSS heeft als gevolg van seksueel en/of fysiek geweld, beginnen we met uitleg over triggers die kunnen voorkomen bij seksueel geweld.
Seksueel gerelateerde triggers
Bij PTSS na seksueel geweld kunnen tijdens exposuretherapie seksueel gerelateerde triggers worden ingezet. Dit gebeurt alleen wanneer dit therapeutisch noodzakelijk is en aansluit bij jouw persoonlijke behandeldoelen. Voorbeelden zijn:
- Gesimuleerde materialen, zoals een nep-geslachtsdeel of een kunstmatige substantie die sperma voorstelt
- Personen van hetzelfde geslacht als de pleger
- Lichaamshoudingen die je normaal gesproken vermijdt, zoals liggen op de rug
Deze triggers worden nooit standaard gebruikt. Ze worden uitsluitend ingezet wanneer je hier goed over bent geïnformeerd en hier zelf toestemming voor geeft. Samen met je therapeut wordt zorgvuldig afgewogen of, wanneer en hoe deze triggers worden gebruikt.
Triggers bij andere soorten trauma
Afhankelijk van de oorzaak van PTSS kunnen andere triggers een rol spelen.
Fysiek geweld
- Harde stemmen of geschreeuw
- Het geluid van harde klappen of dichtslaande deuren
- Voorwerpen zoals stokken, glazen of messen
- De geur van alcohol of sigaretten
Oorlogsgeweld
- Sirenes, explosiegeluiden of vuurwerk
- Uniformen of militaire voertuigen
- Rook of een brandlucht
Rampen en ongelukken
- Donder, harde wind of trillingen
- Rook, brandlucht, pieptonen, alarmen of metaalgekraak
- Grote voertuigen of treinen
Algemene triggers
- Plotselinge, harde geluiden
- Drukke of onoverzichtelijke omgevingen
- Mensen of situaties die doen denken aan het trauma
Iedere persoon heeft eigen triggers. Samen met jouw therapeut onderzoek je wat voor jou relevant is.
Veiligheid en afstemming
Je therapeut bespreekt altijd vooraf:
- Waarom bepaalde triggers mogelijk worden gebruikt.
- Hoe dit op een veilige en gecontroleerde manier gebeurt.
- Welke alternatieven er zijn.
- Dat je op elk moment mag aangeven dat je iets niet wilt of wilt stoppen.
Je geeft alleen toestemming wanneer je je voldoende geïnformeerd voelt en dit passend vindt binnen je behandeling. Jouw keuze wordt volledig gerespecteerd en kan op elk moment worden aangepast.
Spanning bij EMDR, PMT en psycho-educatie
Naast exposuretherapie kunnen ook andere onderdelen van de intensieve behandeling spanning of angst oproepen. Ook hiervoor krijg je vooraf uitleg en vragen we je toestemming.
EMDR
- Werkgeheugen-belastende taken (zoals oogbewegingen, arm- of beenbewegingen, V-step of woorden spellen) kunnen intens of vreemd aanvoelen.
- Het toevoegen van geluiden, beelden of (traumagerelateerde) woorden om de verwerking te activeren.
- Het oproepen van herinneringen en focussen op het beeld met de meeste spanning kan tijdelijk meer emoties oproepen.
PMT & beweging
- Lichaamshoudingen zoals liggen op de rug of open, kwetsbare posities.
- Fysieke activiteiten (zoals boksen of mountainbiken) die zorgen voor een hogere hartslag, wat kan lijken op een angstreactie.
- Oefeningen rondom vertrouwen of grenzen aangeven, die confronterend kunnen zijn.
Psycho-educatie
- Uitleg over traumareacties kan herkenning oproepen die tijdelijk spanning verhoogt.
- Het bespreken van voorbeelden uit verschillende traumacontexten kan triggerend zijn.
Waarom toestemming zo belangrijk is
We willen dat je precies weet wat je kunt verwachten en dat je zelf bepaalt of deze onderdelen passen bij jouw behandeling. De therapeut bespreekt vooraf welke elementen gebruikt worden, waarom ze worden ingezet, welke reacties normaal zijn en hoe we zorgen voor veiligheid en ondersteuning tijdens de sessies. Je kunt altijd aangeven wat je wel of niet wilt en je toestemming op elk moment aanpassen.
Jouw rechten en keuzes (informed consent)
Je hebt altijd controle over jouw behandeling. Dat betekent:
- Je krijgt steeds uitleg vóórdat iets gebeurt. Nooit worden technieken of triggers gebruikt zonder dat je vooraf toestemming geeft.
- Je mag altijd 'nee' zeggen. Je hoeft nooit iets te doen waar je je niet veilig bij voelt.
- Je kunt alternatieven kiezen. Als een bepaalde trigger te zwaar voelt, zoeken we samen een andere aanpak.
- Je mag stoppen of pauzeren. We stoppen of pauzeren als iets te heftig wordt.
