PSYTREC trainingsdag

Opbouw en toepassing van het PHS programma en eerste bevindingen. 

Basis PHS & flowchart – Ad de Jongh en Behandelresultaten PHS – Anne Spigt
Eerste bevindingen uit de praktijk

In deze lezing staat het intensieve, kortdurende behandelprogramma van PSYTREC centraal voor patiënten met een persoonlijkheidsstoornis zonder comorbide PTSS. De theoretische basis van het programma wordt toegelicht, met expliciete koppelingen naar cognitief-gedragstherapeutische (CGT) principes en EMDR-therapie, waaronder exposure, distancing technieken en gedrags- experimenten. Daarnaast wordt ingegaan op casusconceptualisatie en het systematisch selecteren van herinneringen. De opbouw van het programma en de ‘therapeutische reis’ van de patiënt worden geschetst, evenals de integratie van EMDR en exposure-based interventies binnen een hoogfrequent format. Tot slot wordt een update gegeven van recente onderzoeksresultaten naar de effectiviteit van deze behandeling.

Literatuur / Bronvermeldingen

• AIP model as a theoretical framework for the treatment of personality disorders with EMDR therapy. Frontiers in Psychiatry, 15:1331876. http://doi.org/10.3389/fpsyt.2024.1331876
  

• Hofman, S., Hafkemeijer, L., De Jongh, A., & Slotema, C.W. (2025). Eye Movement Desensitization and Reprocessing Therapy in Persons With Personality Disorders: A Randomized Clinical Trial. JAMA Netwerk Open, 8(9): https://doi.org/10.1001/jamanetworkopen.2025.33421

• Kross, E., & Ayduk, O. (2011). Making meaning out of negative experiences by self-distancing. Current directions in psychological science, 20(3), 187-191.

Omgaan met vragen over de genderidentiteit

De zorgvraag van mensen die worstelen met hun genderidentiteit is de laatste jaren sterk toegenomen. Zorgprofessionals binnen onder andere de GGZ worden hierdoor steeds vaker geconfronteerd met deze vraagstukken. In de lezing zullen verschillende thema’s aan bod komen om de GGZ zorgprofessional handvatten te bieden in welke rol zij kunnen vervullen in het bieden van adequate zorg:

• Inzicht in de toenemende en veranderende populatie
• Uiteenzetting van de diagnostiek en zorgmogelijkheden bij en verwijzing naar de genderpoli van het Amsterdam UMC
• (Mogelijke) samenhang met bijkomende, uiteenlopende comorbiditeit
  ‍

Dr. Lieke Vrouenraets is GZ-psycholoog (kind & jeugd) en postdoctoraal onderzoeker bij het Kennis- en Zorgcentrum Genderdysforie van het Amsterdam UMC. Haar klinische werk en onderzoek richten zich op de zorg voor transgender kinderen en jongeren. Eerder werkte zij daarnaast ook met kinderen en jongeren met uiteenlopende psychiatrische problematiek en bood zij psychologische zorg binnen de medische context aan kinderen, jongeren en hun ouders. Voor haar promotieonderzoek verdiepte zij zich bijna tien jaar lang in de morele en ethische vraagstukken rond vroege medische behandeling van transgender kinderen en jongeren. Zij promoveerde aan de Universiteit Leiden op haar proefschrift Ethical Dilemmas & Decision-Making in the Healthcare for Transgender Minors: https://bit.ly/3ssFqiL.

Omgaan met vragen over de genderidentiteit.

De zorgvraag van mensen die worstelen met hun genderidentiteit is de laatste jaren sterk toegenomen. Zorgprofessionals binnen onder andere de GGZ worden hierdoor steeds vaker geconfronteerd met deze vraagstukken. In de lezing zullen verschillende thema’s aan bod komen om de GGZ zorgprofessional handvatten te bieden in welke rol zij kunnen vervullen in het bieden van adequate zorg:

• Inzicht in de toenemende en veranderende populatie
• Uiteenzetting van de diagnostiek en zorgmogelijkheden bij en verwijzing naar de genderpoli van het Amsterdam UMC
• (Mogelijke) samenhang met bijkomende, uiteenlopende comorbiditeit
  ‍

Dr. Lieke Vrouenraets is GZ-psycholoog (kind & jeugd) en postdoctoraal onderzoeker bij het Kennis- en Zorgcentrum Genderdysforie van het Amsterdam UMC. Haar klinische werk en onderzoek richten zich op de zorg voor transgender kinderen en jongeren. Eerder werkte zij daarnaast ook met kinderen en jongeren met uiteenlopende psychiatrische problematiek en bood zij psychologische zorg binnen de medische context aan kinderen, jongeren en hun ouders. Voor haar promotieonderzoek verdiepte zij zich bijna tien jaar lang in de morele en ethische vraagstukken rond vroege medische behandeling van transgender kinderen en jongeren. Zij promoveerde aan de Universiteit Leiden op haar proefschrift Ethical Dilemmas & Decision-Making in the Healthcare for Transgender Minors: https://bit.ly/3ssFqiL.

Actieve werkvorm.

Herkennen en implicaties voor de behandeling.

Presentatie: Behandeling van functionele aanvallen 

Inhoud presentatie:

Bij een functioneel-neurologische-symptoomstoornis (FNS) ervaren patiënten neurologische klachten zonder dat er sprake is van aantoonbare neurologische schade aan het zenuwstelsel. FNS is een complexe en veelzijdige groep aandoeningen en kan zich uiten in uiteenlopende klachten. De meest voorkomende klachten zijn trillingen, schokken, spraakproblemen en verlammingsklachten. Een bijzondere variant wordt daarnaast gevormd door functionele aanvallen. Deze presentatie zal zich vooral richten op de behandeling van de functionele aanvallen. 

De behandeling van functionele aanvallen verloopt volgens een protocol (Hoogduin et al., 2017) en bestaat uit een combinatie van cognitieve gedragstherapie en hypnose. Tijdens de presentatie zal er worden stil gestaan bij wat hypnose is en hoe deze ingezet wordt bij de behandeling van functionele aanvallen. Daarnaast zullen cognitief-gedragstherapeutische elementen zoals psycho-eductie, klachtregistratie, het opstellen van een ketenanalyse, exposure, cognitieve herstructurering, shaping en terugvalpreventie aan bod komen. 

Aan het eind van de presentatie hebben deelnemers praktische handvatten gekregen voor hoe te handelen wanneer zij een patiënt met een functionele aanval in de spreekkamer hebben. Daarnaast zijn zij beter in staat om een weloverwogen keus te maken of de behandeling zich in eerste instantie moet richten op de FNS of op de PTSS.

Marleen Tibben is GZ-psycholoog/Cognitief Gedragstherapeut en werkzaam als Regiomanager en tevens oprichtster van het Expertisecentrum Functionele Bewegingsstoornissen en tic stoornissen van de Mental Care Group. Al twintig jaar behandelt ze functioneel-neurologische-stoornissen, ticstoornissen en dystonie. Daarnaast geeft ze lezingen, workshops en in company trainingen over FNS. Tevens verricht ze promotieonderzoek naar FNS en is een van de auteurs van de protocollaire behandeling bij FNS (Hoogduin et al., 2017). 

Ze zit in de Medische Advies Raad van de Dystonievereniging en in de adviesraad van de Stichting Gilles de la Tourette, en is ze kaderlid van de sectie Somatiek van de VGCt. In mei zal haar eerste boek over FNS verschijnen met de titel “Verstoorde Signalen: Psychologische behandeling bij de functioneel-neurologische-symptoomstoornis”. 

Literatuur / Bronvermeldingen

Hoogduin, K.A., De Kleine, R., Van Minnen, A., Tibben, M.I., Stormink, C., Andeweg, E.A., & Roggeveen, P. (2017). Hoofdstuk 6: Protocollaire behandeling van patiënten met een conversiestoornis (functioneel neurologisch symptoomstoornis). In: G.P.J. Keijsers, A. van Minnen, M.J.P.M. Verbraak, C.A.L. Hoogduin, & P.G.M. Emmelkamp (Red.). Boek 3: Protocollaire behandelingen voor volwassenen met psychische klachten. Amsterdam: Boom, 283-350.

Tibben, M. (2026). Verstoorde signalen: Psychologische interventies bij FNS. Boom.